art. 57 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.).
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 stycznia 2009 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej refundacji kosztów z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 5, poz. 25).
Bezrobotny w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy może być zatrudniony przy wykonywaniu prac organizowanych przez gminy, organizacje pozarządowe, spółki wodne i ich związki.
Do wykonywania robót publicznych mogą zostać skierowane następujące kategorie osób bezrobotnych:
bezrobotni długotrwale (osoby bezrobotne pozostające w rejestrze powiatowego urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w okresie ostatnich 2 lat, z wyłączeniem okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego dorosłych osoby po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego albo kobiety, które nie podjęły zatrudnienia po urodzenia dziecka,
bezrobotni powyżej 50 roku życia – osoby bezrobotne, które w dniu zastosowania wobec nich usług lub instrumentów rynku pracy ukończyły co najmniej 50 rok życia,
bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych (osoby bezrobotne nie posiadające kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonych dyplomem, świadectwem, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu), bez doświadczenia zawodowego (osoby bezrobotne, które wykonywały zatrudnienie oraz inną pracę zarobkową przez łączny okres poniżej 6 miesięcy) lub bez wykształcenia średniego,
bezrobotni samotnie wychowujący co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia – (osoby bezrobotne, samotnie wychowujące co najmniej jedno dziecko w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych),
bezrobotni, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia,
bezrobotni niepełnosprawni,
bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organizator robót publicznych składa wniosek o organizowanie robót publicznych do Powiatowego Urzędu Pracy właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót publicznych.
Organizatorem robót publicznych mogą być:
gminy,
organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się problematyką:
- ochrony środowiska,
- kultury,
- oświaty,
- kultury fizycznej i turystyki,
- opieki zdrowotnej,
- bezrobocia,
- pomocy społecznej,
spółki wodne i ich związki,
pod warunkiem, że prace te są finansowane lub dofinansowane ze środków samorządu terytorialnego, budżetu państwa, funduszy celowych, organizacji pozarządowych, spółek wodnych i ich związków.
Pod pojęciem organizacji pozarządowych rozumiemy nie będące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej, utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z wyjątkiem partii politycznych i utworzonych przez nie fundacji.
Starosta ze środków Funduszu Pracy zwraca organizatorowi robót publicznych, który zatrudniał skierowanych bezrobotnych przez okres do 6 m-cy, część kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składek na ubezpieczenia społeczne bezrobotnych w wysokości uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej jednak kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych w miesiącu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz 50% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w ostatnim dniu zatrudnienia każdego rozliczanego miesiąca i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia.
Starosta może także dokonywać ze środków Funduszu Pracy zwrotu poniesionych przez organizatora kosztów z tytułu zatrudnienia na okres do 12 miesięcy skierowanych bezrobotnych w wysokości uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej jednak przeciętnego wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia za każdego bezrobotnego, jeżeli refundacja obejmuje koszty poniesione za co drugi miesiąc ich zatrudnienia.
Na wniosek organizatora robót publicznych starosta może przyznawać zaliczki ze środków Funduszu Pracy na poczet wypłat wynagrodzeń oraz opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Kwota wspomnianej zaliczki nie może przekroczyć należnej organizatorowi robót publicznych kwoty podlegających refundacji za dany miesiąc wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne w związku z zatrudnieniem bezrobotnego.