Podstawa prawna:
- Art.53a-m ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.),
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz. U. Nr 61, poz. 502 )
Przygotowanie zawodowe dorosłych – oznacza to instrument aktywizacji w formie praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych, realizowany bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą, według programu obejmującego nabywanie umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej, zakończonego egzaminem.
Praktyczna nauka zawodu dorosłych kończy się egzaminem kwalifikacyjnym na tytuł zawodowy, przeprowadzony przez komisję egzaminacyjną, powołaną przez kuratora oświaty lub egzaminem czeladniczym przeprowadzonym przez komisję izb rzemieślniczych. Uczestnik praktycznej nauki zawodu, który zdał egzamin kwalifikacyjny lub czeladniczy z wynikiem pozytywnym, otrzymuje świadectwo według określonego wzoru. Praktyczna nauka zawodu dorosłych trwa od 12 do 18 miesięcy
Przyuczenie do pracy dorosłych ma na celu zdobycie wybranych kwalifikacji zawodowych lub umiejętności, niezbędnych do wykonywania zadań zawodowych, właściwych dla zawodu występującego w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. Kończy się egzaminem sprawdzającym przeprowadzonym przez komisję lub jednostkę szkoleniową. Uczestnik przyuczenia do pracy dorosłych, który zdał egzamin sprawdzający z wynikiem pozytywnym otrzymuje zaświadczenie potwierdzające nabyte umiejętności. Przyuczenie do pracy dorosłych trwa od 3 do 6 miesięcy.
Przygotowanie zawodowe dorosłych adresowane jest do:
- Poszukujących pracy którzy:
- otrzymują świadczenie socjalne przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny,
- uczestniczą w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej lub indywidualnym programie integracji, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej,
- są żołnierzami rezerwy,
- pobierają rentę szkoleniową,
- pobierają świadczenie szkoleniowe, w celu uzyskania przez nich kwalifikacji lub umiejętności zawodowych, potwierdzonych dokumentami.
Uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku.
Przygotowanie zawodowe dorosłych jest realizowane na podstawie
- Umowy w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych zawartej między starostą a pracodawcą lub miedzy starostą, pracodawcą i instytucją szkoleniową, wpisaną do rejestru prowadzonego przez wojewódzki urząd pracy.
- Programu ukierunkowanego na nabycie umiejętności praktycznych oraz zdobywanie wiedzy teoretycznej opracowany przez pracodawcę lub instytucję szkoleniową i kończy się egzaminem potwierdzającym uzyskane kwalifikacje. Program praktycznej nauki zawodu musi być opracowany z uwzględnieniem standardów egzaminacyjnych obowiązujących dla danego zawodu a egzamin kwalifikacyjny na tytuł zawodowy przeprowadzany będzie przed komisją egzaminacyjną powołaną przez kuratora oświaty.
Wymiar czasu odbywania przygotowania zawodowego dorosłych nie może przekroczyć 8 godzin zegarowych dziennie i 40 godzin zegarowych tygodniowo. Nabywanie umiejętności praktycznych obejmować będzie co najmniej 80% czasu realizacji całego programu przygotowania zawodowego dorosłych i będzie realizowana u pracodawcy. Pozostałe 20% czasu to nauka teorii, która będzie prowadzona u pracodawcy lub w instytucji szkoleniowej.
Pracodawca ma obowiązek wyznaczenia opiekuna osoby uczącej się o odpowiednich kwalifikacjach. Od opiekunów uczestników przygotowania zawodowego dorosłych realizowanego w formie:
- praktycznej nauki zawodu wymagane jest posiadanie kwalifikacji instruktorów praktycznej nauki zawodu, określanej w przepisach dotyczącej praktycznej nauki zawodu.
- przyuczenia do pracy dorosłych wymagane jest posiadanie co najmniej
- wykształcenia średniego,
- 3 letniego stażu pracy w zawodzie obejmującym zadania zawodowe, do realizacji których są wymagane umiejętności zdobywane w trakcie przyuczenia,
- rocznego doświadczenia w wykonywaniu zadań z zakresu nadzoru nad pracownikami, stażystami lub praktykantami.
Obowiązki pracodawcy:
- Pracodawca zapewnia warunki umożliwiające zdobywanie wiedzy teoretycznej prowadząc kształcenie teoretyczne bezpośrednio u siebie lub kierując uczestnika do instytucji szkoleniowej wskazanej przez starostę. W przypadku gdy kształcenie teoretyczne realizuje instytucja szkoleniowa pracodawca zobowiązany jest udzielić uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych czasu wolnego na uczestnictwo w zajęciach w wymiarze przewidzianym programem.
- W przypadku gdy pracodawca nie może zapewnić warunków do zrealizowania w pełni programu praktycznej nauki zawodu dorosłych, możliwe jest realizowanie części tego programu przez wskazane przez starostę Centrum Kształcenia Praktycznego lub Centrum Kształcenia Ustawicznego w wymiarze nie przekraczającym 20% programu.
- Pracodawca jest obowiązany do udzielenia uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych dni wolnych w wymiarze 2 dni za każde 30 dni kalendarzowych; za ostatni miesiąc odbywania przygotowania zawodowego dorosłych pracodawca jest obowiązany udzielić dni wolnych przed upływem terminu zakończenia umowy.
Korzyści dla pracodawcy:
- Starosta refunduje pracodawcy, z którym zawarł umowę w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych, określone w umowie wydatki poniesione na uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych w szczególności na materiały i surowce, eksploatację maszyn i urządzeń, odzież roboczą, posiłki regeneracyjne i inne środki niezbędne do realizacji programu przygotowania zawodowego dorosłych w wymiarze do 2% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy pełen miesiąc realizacji programu.
- Pracodawcy, z którym starosta zawarł umowę w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych, przysługuje jednorazowa premia po zakończeniu tej formy aktywizacji, jeżeli skierowany przez starostę uczestnik ukończył program praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych i zdał egzamin. Premia jest przyznawana w wysokości 431,40 zł za każdy pełny miesiąc programu przygotowania zawodowego dorosłych, zrealizowanego dla każdego skierowanego uczestnika, na podstawie umowy. Premię przyznaje starosta na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu przez uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych. Do wniosku należy dołączyć kopię dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego egzamin.